Przeglądaj stronę jako: Klient Wykonawca Dystrybutor
Przeglądaj stronę jako: Klient
MENU
Dachy

Jak obliczyć kąt nachylenia dachu?

Z punktu widzenia inwestora może się wydawać, że wiedza techniczna o kącie nachylenia dachu jest nieistotna. Jednak nachylenie dachu zasadniczo wpływa na bryłę całego budynku oraz wygodę jego użytkowania, a nawet koszty eksploatacji.

Kąt nachylenia dachu wskazuje, czy mamy do czynienia z dachem płaskim, spadzistym lub średnio spadzistym. Dlatego już na wczesnym etapie współpracy z projektantem, przebudowie istniejącego budynku czy zakupie gotowego projektu warto wiedzieć, ile wynosi nachylenie dachu i w jaki sposób determinuje ono, np. dobór pokrycia dachowego, materiałów izolacyjnych czy wybór ekipy dekarskiej. Podpowiadamy, jak obliczyć kąt nachylenia dachu na potrzeby inwestora i jakie ma ono znaczenie.

Czym jest kąt nachylenia dachu?

Kąt, jaki powstaje pomiędzy połacią dachu a poziomem, nazywany jest kątem nachylenia dachu. Jego wartość wyrażana jest najczęściej w stopniach lub w procentach. Typowe domy jednorodzinne budowane w Polsce mają nachylenie dachu wynoszące 30-45 stopni. Nawet w przypadku dachu płaskiego mamy do czynienia z niewielkim nachyleniem, które wynosi co najmniej 3 stopnie i służy odprowadzeniu wód opadowych z połaci (ten typ dachu nazywany jest także stropodachem). Dachy z większym kątem nachylenia, czyli dachy strome mające kąt nachylenia ok. 60 stopni, budowane są zazwyczaj na terenach górskich, gdzie notuje się nasilone opady deszczu i śniegu.

Dlaczego kąt nachylenia dachu ma znaczenie?

Kąt nachylenia dachu stanowi część konstrukcji budynku, dlatego zlecając projekt domu jednorodzinnego warto przedyskutować go z projektantem, biorąc pod uwagę kwestie estetyczne, praktyczne i finansowe wynikające z określonego rodzaju dachu. Gotowy projekt domu zawiera zwykle alternatywne kąty nachylenia dopuszczane przez autora projektu. Zwiększenie lub zmniejszenia kąta w stosunku do tych propozycji na późniejszym etapie budowy niesie ze sobą wiele konsekwencji dla inwestora, m.in. wzrost kosztów związanych z rozwiązaniami konstrukcyjnymi dachu, a nawet budynku, konieczność zmiany rodzaju pokrycia dachowego, a także ponowne załatwianie spraw formalnych związanych z uzyskaniem nowego pozwolenia na budowę.

Rozważając wybór rodzaju dachu warto pamiętać, że:

  • dachy spadziste lepiej odprowadzają wody opadowe i minimalizują ryzyko zalegania obciążającego więźbę śniegu,
  • im mniejsze nachylenie, tym bardziej rosną wymagania względem szczelności pokrycia dachowego, jakości użytych materiałów i precyzji wykonania dachu,
  • kąt nachylenia dachu wpływa na wybór pokrycia dachowego i poszczególnych modeli (producenci opisują minimalny kąt nachylenia), sposób montażu, a także możliwość wstawienia okien dachowych,
  • im większe nachylenie dachu, tym bardziej jest on wyeksponowany i wpływa na charakter całego budynku,
  • w przypadku dachówek duży kąt nachylenia dachu (powyżej 4o stopni) wymaga dodatkowych prac dekarskich, w tym mocowania do konstrukcji zbudowanej z łat i kontrłat niektórych dachówek lub każdej dachówki (dla dachu ok. 60 stopni) za pomocą specjalnych spinek,
  • zwiększenie lub zmniejszenie kąta nachylenia dachu zmienia kubaturę budynku i wymiary drewna konstrukcyjnego, a więc wymaga uzyskania stosownych pozwoleń.

Kąt nachylenia dachu – tabela

Kąt nachylenia dachu to bardzo ważny paremetr, dlatego dobrze jest znać jego dokładną wartość. W zależności od podejścia może być podawany w stopniach albo w procentach. 

TABELA:

wzniesienie dachy (w cm)kąt nachylenia stopnie)kąt nachylenia (procenty)
25 cm14°24,9%
30 cm17°30,6%
40 cm22°40,4%
45 cm24°44,5%
49 cm26°48,8%
59 cm28°53,2%
75 cm37°75,4%
84 cm40°83,9%
90 cm42°90,0%
100 cm45°100,0%

Jaki jest przelicznik kąta nachylenia dachu?

Kąt nachylenia dachu podawany jest w dwóch wartościach: w stopniach lub w procentach. Producenci pokryć dachowych w opisie swoich produktów najczęściej określają minimalne nachylenie dachu w stopniach, z kolei dekarze stosują przelicznik procentowy.

Aby nie pogubić się w dość skomplikowanych wyliczeniach, najlepiej skorzystać z gotowej tabeli. Punktem wyjścia jest obliczenie wzniesienia dachu w centymetrach, na podstawie którego można wyliczyć lub sprawdzić w tabeli wartość w stopniach lub w procentach.

Jak zmierzyć i obliczyć kąt nachylenia dachu?

Nawet jeśli inwestor nie posiada wiedzy technicznej, na własny użytek może samodzielnie obliczyć kąt nachylenia dachu. Jak to zrobić?

  • wyznaczamy na ścianie szczytowej poziomy odcinek o długości 1 m, aby ustalić wzniesienie dachu na długości 1 metra,
  • z jednego końca odcinka obliczamy odległość, jaka go dzieli do połaci dachu (w pionie); to samo obliczenie wykonujemy dla końca drugiego odcinka,
  • od wartości dłuższego odcinka odejmujemy mniejszą wartość – otrzymaną liczbę wstawiamy do tabeli, która określa, ile wynosi kąt nachylenia dachu w stopniach i procentach. Tabela jest skrótem następujących wyliczeń:
    • pochylenia w stopniach, które oblicza się przez pomnożenie tangensa kąta przez 100, co opisuje wzór: nachylenie [%] = 100 * tg α [0]
    • pochylenia w procentach, dla którego zastosowano wzór: nachylenie [0] = arctg (nachylenie [%] / 100 ) * 180 / π.

Jakie są kąty nachylenia dachu?

Oto kąty nachylenia dachu najcześciej spotykane w Polsce:

  • kąt nachylenia dachu 10 stopni,
  • kąt nachylenia dachu 15 stopni,
  • kąt nachylenia dachu 20 stopni,
  • kąt nachylenia dachu 25 stopni,
  • kąt nachylenia dachu 30 stopni,
  • kąt nachylenia dachu 35 stopni,
  • kąt nachylenia dachu 40 stopni,
  • kąt nachylenia dachu 45 stopni.

Kąt nachylenia dachu a rodzaj pokrycia dachowego

Wybór projektu z określonym rodzajem dachu – spadzistym lub płaskim – w dużym stopniu determinuje wybór pokrycia dachowego. Dlatego inwestorzy najczęściej decydują się na dachy średnio spadziste, które dają największy wybór, jeśli chodzi o rodzaj pokrycia i konkretnych modeli w danym stylu. Na jaki dach jakie pokrycie można zastosować?

  1. dachówki ceramiczne i betonowe można układać na dachach o minimalnym kącie nachylenia 10 stopni, przy czym dachy mieszczące się w przedziale 10-20 stopni wymagają przygotowania sztywnego poszycia i izolacji papą lub membraną,
  2. blachodachówki stosuje się na dachy o minimalnym kącie nachylenia dachu 10-14 stopni (w zależności od wybranego modelu, np. blachodachówki z arkusza firmy Blachy Pruszyński mają minimalny kąt nachylenia wynoszący 9 stopni, a blachodachówki panelowe 15 lub 20 stopni); dachy poniżej 15 stopni wymagają szczelnego krycia wstępnego albo przygotowania szczelnej warstwy krycia wstępnego,
  3. blacha płaska i panele dachowe doskonale nadają się na płaski dach i dach skośny; blacha płaska wymaga minimum 3 stopni nachylenia i technologii łączenia na podwójny rąbek (dla nachylenia do 25 stopni), z kolei blacha trapezowa i panel na rąbek wymagają minimum 5 stopni,
  4. gonty bitumiczne również nadają się na dachy płaskie o nachyleniu ok. 11 stopni, przy czym niezbędny jest dla nich podkład z papy; większe nachylenie (ok. 60 stopni) zwiększa ryzyko zerwania pokrycia przez silne wiatry i wymaga dodatkowego podklejenia gontu.

Nawet niewielka zmiana kąta nachylenia połaci, szczególnie gdy mamy do czynienia z wartościami granicznymi, może sprawić, że wybrany przez inwestora model nie może być zastosowany lub trzeba zmodyfikować techniki montażowe zwiększające ogólne koszty budowy.

Jaki kąt nachylenia jest najlepszy dla dachu?

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na tak zadane pytanie, ponieważ kluczowa jest lokalizacja budynku – strefa wiatrowa i strefa opadów dla jego lokalizacji. Dach powinien mieć taki kąt nachylenia, aby możliwe było efektywne odprowadzanie wód i aby nie zalegał na nim śnieg, który pod wpływem mrozu staje się sporym obciążeniem dla konstrukcji dachu.

W Polsce najbardziej popularne są dachy średnio spadziste mające ok. 30-45 stopni. Dają one dodatkową przestrzeń do wykorzystania na poddaszu, tym samym zwiększają metraż budynku. Ich dodatkową zaletą jest możliwość zastosowania zarówno blachodachówki panelowej, blachodachówki na wymiar, dachówki betonowej oraz ceramicznej.

Jaki jest minimalny kąt nachylenia dachu?

Minimalny kąt nachylenia dachu określany jest w przypadku każdego rodzaju oraz każdego modelu pokrycia dachowego. W przypadku dachówki wynosi on 10 stopni, blachodachówki 10-14 stopni (w zależności od modelu), dla gontu bitumicznego ok 10-11 stopni, dla blachy trapezowej 5 stopni a dla blachy płaskiej 3 stopnie.

Dekarze powinni zapoznać się z instrukcją montażu wybranego przez inwestora modelu dachówki czy blachodachówki, aby odpowiednio przygotować pod niego konstrukcję składającą się z łat i kontrłat lub sztywne poszycie (deskowanie) odpowiednio zaizolowane specjalną membraną lub papą – jak to ma miejsce w przypadku dachów o małym kącie nachylenia (mniej niż 20 stopni ) .

Kąt nachylenia dachu jednospadowego a dwuspadowego – różnice

Dach dwuspadowy i jednospadowy są najprostsze i najszybsze w budowie oraz najtańsze. Najbardziej popularny w naszej strefie klimatycznej jest dach dwuspadowy, który dobrze radzi sobie z odprowadzaniem wód opadowych i śniegiem oraz pozwala na wykorzystanie poddasza do celów mieszkaniowych. Dzięki temu, że nie ma załamań wymagających dodatkowej izolacji i akcesoriów (jak to ma na miejscu w dachach wielospadowych), dach dwuspadowy jest rekomendowanym rozwiązaniem w budownictwie pasywnym. W porównaniu do dachu jednospadowego ma znacznie większy kąt nachylenia, a przez to jest bardziej widoczny. Wybór materiału na pokrycie oraz precyzja wykończenia mają w tym przypadku ogromne znaczenie wizualne.

Dach jednospadowy może być dachem płaskim (powyżej 3 stopni) lub dachem skośnym, chętnie wykorzystywanym w budynkach gospodarczych, przybudówkach oraz w nowoczesnych budynkach mieszkalnych w stylu modernistycznym. Dach jednospadowy ma nieskomplikowaną konstrukcję, pozwala na efektywne wykorzystanie najwyższej kondygnacji (brak skosów) i jest alternatywą dla dachów płaskich. W ostatnich latach stropodach jest chętnie wykorzystywany przez architektów w bardziej skomplikowanych projektach nowoczesnych budynków składających się z kilku brył. Ten rodzaj dachu może być jedynym rozsądnym rozwiązaniem w sytuacji, gdy budynek jest zlokalizowany na granicy działki i odpływ wód opadowych nie może być skierowany na działkę sąsiada. Dachy jednospadowe są rozwiązaniem estetycznym, tańszym w budowie niż dachy płaskie i nadają się do montażu paneli fotowoltaicznych.

Kąt nachylenia dachu jednospadowego

Dach jednospadowy pojawia się w projektach nowoczesnego budownictwa, a także przebudowach domach jednorodzinnych popularnych w latach 70-80, tzw. „pudełkowych” . Przyjmuje się, że minimalny kąt nachylenia dachu jednospadowego wynosi 3 stopnie, a maksymalny 45 stopni. Większe nachylenie sprawia, że dach sprawniej odprowadza wody opadowe i pozbywa się zalegającego śniegu.

Kąt nachylenia dachu dwuspadowego

Dachy dwuspadowe są zazwyczaj wybierane ze względów praktycznych i ekonomicznych. Mogą mieć charakter dachu średnio spadzistego lub stromego. Kąt tworzony przez dwie połacie wynosi zazwyczaj 30-45 stopni, a w niektórych rejonach nawet 60 stopni. Przy dużym spadku wody opadowe i śnieg nie stanowią większego zagrożenia dla szczelności dachu, za to zmniejszenie nachylenia może wymagać zamontowania rozbijaczy śniegu lub płotów przeciwśniegowych.

Czym kierować się przy wyborze kąta nachylenia domu?

Wybór kąta nachylenia połaci na etapie projektowania lub adaptacji projektu do warunków zabudowy powinien być dobrze przedyskutowany z architektem i przemyślany z członkami rodziny – użytkownikami budynku. Co warto wziąć pod uwagę?

  • wielkość działki i lokalizacja budynku wobec działki sąsiedniej/budynku
  • rodzaj dachów i pokrycia dachowego popularny w najbliższym otoczeniu
  • sposób wykorzystania poddasza
  • styl budynku (nowoczesny, klasycznym tradycyjny)
  • warunki klimatyczne panujące w danej lokalizacji
  • wytyczne zawarte w MPZP i/lub warunkach zabudowy dla działki inwestora
  • potencjalny montaż w przyszłości rozwiązań fotowoltaicznych.

Czy jest możliwa zmiana kąta nachylenia dachu w projekcie?

Tak, jednak taka zmiana wymaga spełnienia określonych warunków.

Profesjonalnie opracowany projekt budynku mieszkalnego lub usługowego zawiera szczegółowe informacje dotyczące dachu, w tym jego kształt wraz ze stopniem nachylenia, rodzaj pokrycia i technologię, w jakiej ma być wykonany. Zdarza się jednak, że inwestor musi dokonać korekty projektu ze względu na jego adaptację do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i warunków zabudowy lub ze względu na potrzebę zmiany sposobu wykorzystania poddasza. Po pierwsze, takiej zmiany nie można wykonać samodzielnie i wymaga ona zgody projektanta – autora lub pracowni architektonicznej. Jeśli zmiana dotyczy 5 stopni kąta nachylenia, zazwyczaj zgoda na taką zmianę jest zapisana w dokumentacji dołączanej do projektu. Większa zmiana wymaga oceny i aktualizacji projektu przez architekta, który bierze pod uwagę parametry techniczne budynku oraz kwestie estetyczne, jak choćby zachowanie proporcji bryły budynku. Może się okazać, że konieczne jest przeprojektowanie całej konstrukcji dachu. Po drugie, zmiana kąta nachylenia połaci należy do tzw. istotnych zmian w projekcie budowlanym. Jeśli inwestor otrzymał już pozwolenie na budowę, musi ponownie zgłosić do urzędu zmodyfikowany projekt i wystąpić o nowe pozwolenie.

Czy jest możliwa zmiana kąta nachylenia po skończeniu budowy?

Zdarzają się sytuacje, że właściciel domu decyzuje się na przebudowę dachu, jak to ma miejsce przy okazji starszego domu. Ewentualna zmiana kąta nachylenia istniejącego dachu lub podniesienie dachu wymaga ponownych wyliczeń wykwalifikowanego projektanta z uprawnieniami, ponieważ przebudowa zmieni obciążenie ścian szczytowych, fundamentów i stropu. Zarówno zmiana kąta nachylenia o więcej niż 5 stopni, jak i podniesienie dachu jest poważną ingerencją w bryłę budynku i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Zmiana warunków zabudowy a kąt nachylenia dachu

Przystępując do budowy inwestor musi zapoznać się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (w skrócie, MPZP), a jeśli go nie ma – z warunkami zabudowy (w skrócie, WZ). Te akty ustalane przez radę miasta lub gminy określają wiele szczegółowych wytycznych dla inwestorów, m.in. kąt nachylenia połaci, maksymalną wysokość kalenicy, kolor pokrycia a nawet kolor elewacji. Zazwyczaj dopuszczalny stopień nachylenia dachu mieści się w przedziale 15 do 30 stopni. Wspominane dokumenty są dostępne na stronach internetowych miasta lub gminy w Biuletynie Informacji Publicznej. O warunki zabudowy można się starać nie będąc jeszcze właścicielem działki i w ten sposób filtrować projekty domu, które go spełniają.

Jeżeli inwestor złożył wniosek o wydanie warunków zabudowy i są one dla niego niekorzystne, może się od decyzji odwołać w ciągu 14 dni na podstawie przepisów art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego i złożyć wniosek o zmianę warunków zabudowy. Warto upewnić się, jakie dokumenty należy skompletować, jakie zgody uzyskać i jakie opłaty skarbowe uiścić, aby złożony wniosek miał wartość prawną.

Podziel się materiałem:

Facebook Twitter